شاه كه در چهارشنبه آخر رمضان سال 589 هجرى « 1 » ( 29 سپتامبر 1193 ميلادى ) بوده به دست تكش افتاد . در اواخر همان سال ملكشاه به مرو منتقل شد و برادر او محمد « 2 » به ولايت نيشابور منصوب گرديد . پيش از آن تكش فرصت‌هائى براى مداخله در امور غرب ايران يافته بوده ، به اين معنى كه در مبارزه ميان سلطان طغرل سلجوقى و رقيب وى اتابك قتلغ اينانج دخالت كرده بوده « 3 » . در سال 588 هجرى قتلغ اينانج از تكش استدعاى يارى كرده بود و خوارزمشاه رى را اشغال نمود ولى پس از آن چون خبر رسيد كه سلطان شاه به خوارزم لشكركشى كرده رى را رها كرد « 4 » . لشكركشى جديد در سال 591 هجرى ( 1194 ميلادى ) وقوع يافت . اين‌بار نه تنها قتلغ اينانج بلكه شخص خليفه ناصر نيز از تكش كمك خواست . خليفه ناصر كوششهاى مجدانه‌اى به عمل مىآورد تا متصرفات كوچك خويش را توسعه دهد و اين خود سبب تصادم ميان او و دولت سلجوقى گرديده بود .

--> ( 1 ) - در تأليف جوينى ( نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 109 ؛ چاپ قزوينى ، II ، 30 ) و تأليف ابن اثير - آخر رمضان 589 هجرى ذكر شده . سلطان شاه ، بطورى كه از منابع موثقه برمىآيد ، هرگز در اسارت برادر خود نبوده و هرگز نابينا نشده بوده . بدين سبب گفته جمال قرشى ( « متون » ، ص 135 ) دربارهء گفتگوى دو برادر كاملا جنبهء طنز و لطيفه دارد لاغير . ( 2 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، XII ، 70 . ( 3 ) - دربارهء وى رجوع شود به : لن - پول ، « دودمانهاى مسلمان » ، ص 144 . ( قتلغ اينانج پسر جهان پهلوان برادر اتابك آذربايجان ابو بكر ( 587 تا 607 حكومت كرد . ) از دودمان ايلدگزيان بوده - هيئت تحريريه ) . ( 4 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، XII ، 69